Usługa Twój e-PIT od kilku lat stanowi wygodny sposób składania rocznych zeznań podatkowych przez osoby fizyczne. Dla wielu podatników oznacza to znaczące uproszczenie – administracja skarbowa przygotowuje zeznanie, a podatnik często ogranicza się jedynie do jego zaakceptowania. Planowane do wprowadzenia od 2027 r. zmiany, dotyczące przekazywania danych podatkowych przez płatników, sprawiają, że korzystanie z usługi Twój e-PIT wymaga spojrzenia na nią inaczej niż dotychczas. Coraz większego znaczenia będzie nabierała samodzielna weryfikacja danych znajdujących się w przygotowanym przez administrację skarbową zeznaniu podatkowym. Mniej dokumentów od pracodawcy nie będzie bowiem oznaczało mniej obowiązków po stronie podatnika.
Koniec przekazywania PIT-11 podatnikom
Jedną z istotniejszych planowanych zmian jest odejście od obowiązku przekazywania informacji PIT-11 podatnikom przez płatników. Oznacza to, że pracodawcy, zleceniodawcy oraz inni płatnicy będą przekazywali informacje przede wszystkim do administracji skarbowej. Dane te będą następnie wykorzystywane przy przygotowaniu zeznań w usłudze Twój e-PIT. Dla wielu podatników będzie to oznaczało brak otrzymywania dokumentów, do których byli przyzwyczajeni od lat. Z jednej strony rozwiązanie to ograniczy obowiązki administracyjne płatników. Z drugiej jednak strony podatnicy utracą możliwość prostego porównania danych wykazanych i przekazanych przez płatnika z informacjami znajdującymi się w zeznaniu podatkowym. W praktyce może to prowadzić do sytuacji, w której podatnik zaakceptuje zeznanie bez wcześniejszego sprawdzenia poprawności danych.
Twój e-PIT nie zastępuje podatnika
Należy pamiętać, że odpowiedzialność za prawidłowość rozliczenia nadal spoczywa na podatniku. Administracja skarbowa może przygotować zeznanie podatkowe, ale nie jest w stanie uwzględnić wszystkich okoliczności życiowych oraz wszystkich preferencji podatkowych przysługujących konkretnej osobie. Dlatego przed zaakceptowaniem zeznania warto sprawdzić nie tylko wysokość przychodów i pobranych zaliczek, ale również możliwość zastosowania ulg, odliczeń oraz preferencyjnych sposobów opodatkowania.
Najczęściej pomijane ulgi i odliczenia
Z naszego doświadczenia wynika, że podatnicy korzystający z automatycznie przygotowanych zeznań często pomijają przysługujące im preferencje podatkowe.
Dotyczy to między innymi:
- ulgi rehabilitacyjnej,
- ulgi internetowej,
- darowizn przekazywanych organizacjom pożytku publicznego,
- wpłat na IKZE,
- ulgi termomodernizacyjnej,
- niektórych przypadków ulgi prorodzinnej.
W efekcie podatnik może zapłacić wyższy podatek niż wynika to z obowiązujących przepisów.
Wspólne rozliczenie z małżonkiem
Szczególną ostrożność należy zachować, gdy podatnik lub jego małżonek prowadzi działalność gospodarczą opodatkowaną podatkiem liniowym albo ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych. Wybór tych form opodatkowania wyłącza co do zasady – na podstawie art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – możliwość wspólnego rozliczenia małżonków lub preferencyjnego rozliczenia osoby samotnie wychowującej dziecko. Przykładowo podatnik może przez wiele lat rozliczać się wspólnie z małżonkiem. Jednak rozpoczęcie działalności gospodarczej i wybór podatku liniowego albo ryczałtu przez jednego z małżonków może wpłynąć na możliwość dalszego korzystania z tej preferencji. Dlatego takie sytuacje wymagają każdorazowej weryfikacji przed zaakceptowaniem zeznania w usłudze Twój e-PIT. Jest to jeden z przykładów pokazujących, że automatycznie przygotowane zeznanie nie zawsze uwzględnia wszystkie skutki decyzji podatkowych podejmowanych przez podatnika w trakcie roku.
Rozliczenie osoby samotnie wychowującej dziecko
Podobną ostrożność należy zachować przy preferencyjnym rozliczeniu osoby samotnie wychowującej dziecko. W praktyce każdorazowo należy zweryfikować, czy spełnione są wszystkie warunki ustawowe, w szczególności dotyczące sytuacji rodzinnej podatnika oraz statusu dziecka. Nieprawidłowe zastosowanie tej preferencji może skutkować koniecznością korekty zeznania i dopłaty podatku.
Szczególne przypadki wymagające indywidualnej analizy
Odrębnego podejścia wymagają sytuacje, w których usługa Twój e-PIT może nie uwzględnić wszystkich istotnych okoliczności. Dotyczy to między innymi dochodów osiąganych przez dzieci małoletnie – nie wszystkie z nich są rozliczane w zeznaniu rodzica, a w niektórych przypadkach konieczne jest złożenie odrębnego zeznania podatkowego. Podobnie w przypadku rozliczenia za rok, w którym nastąpił zgon podatnika – stosuje się wówczas odrębne zasady dotyczące ustalania zobowiązań podatkowych i nadpłat, a kwestia wspólnego rozliczenia z małżonkiem za ten rok wymaga indywidualnej analizy. W obu przypadkach nie należy zakładać, że administracja skarbowa rozstrzygnie sposób opodatkowania w sposób prawidłowy.
Największy mankament usługi Twój e-PIT
Paradoksalnie, jednym z najczęściej niedocenianych problemów usługi Twój e-PIT nie są błędy w danych czy brak ulg, lecz brak skutecznego mechanizmu przypominającego o konieczności zapłaty podatku wynikającego z rocznego rozliczenia. Wielu podatników jest przekonanych, że skoro zeznanie zostało przygotowane przez urząd skarbowy, to podatnik zostanie również poinformowany o konieczności dopłaty podatku. Tymczasem tak nie jest.
Samo zaakceptowanie zeznania nie powoduje zapłaty podatku. Wynik rozliczenia – czyli informacja o tym, czy wystąpiła nadpłata, czy też podatek do dopłaty – jest widoczny bezpośrednio w usłudze Twój e-PIT po zalogowaniu się do konta na portalu urząd skarbowy.gov.pl. Kwotę do zapłaty należy uregulować samodzielnie, najpóźniej do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym. Termin ten obowiązuje niezależnie od tego, czy zeznanie zostało złożone wcześniej. W praktyce zdarzają się sytuacje, w których podatnik dowiaduje się o zaległości dopiero po upływie terminu płatności, kiedy naliczane są już odsetki za zwłokę. Podatnik często jest zaskakiwany otrzymaniem upomnienia czy nawet egzekucją środków z konta bankowego.
Podsumowanie
Planowane zmiany od 2027 r. związane z odejściem od przekazywania PIT-11 podatnikom wpisują się w szerszy proces cyfryzacji rozliczeń podatkowych. Jednocześnie oznaczają one większą odpowiedzialność po stronie podatnika. Twój e-PIT pozostaje wygodnym narzędziem do składania zeznań podatkowych, jednak nie zastępuje samodzielnej weryfikacji danych, analizy ulg i odliczeń, oceny możliwości preferencyjnego rozliczenia ani kontroli ewentualnej dopłaty podatku.
Dlatego warto pamiętać o dwóch podstawowych zasadach:
- mniej dokumentów od pracodawcy nie oznacza mniej obowiązków po stronie podatnika,
- automatycznie przygotowane zeznanie nie zawsze uwzględnia wszystkie skutki decyzji podatkowych podejmowanych w trakcie roku.
TCWP
przy współpracy
Izabela Leśniewska
Kancelaria Doradcy Podatkowego ALO-2